Hoofstuk 10

1.Inleiding

  1. Die Nederlands van vandag

2.1             Nederlands sedert 1700

2.1.1         Die geskiedenis van Nederland

Bejczy 2010. Een kennismaking met die Nederlandse geschiedenis.

Blok, D.P. (red.) 1977-1983. Algemene Geschiedenis der Nederlanden.

Blok, P.J. 1923. Geschiedenis van het Nederlandsche volk. 4 dele. http://dbnl.nl/tekst/blok013gesc00_01/

Blokker e.a. 1999. Nederland in een handomdraai. De vaderlandse geschiedenis in jaartallen.

Blokker e.a. 1999. Nederland in een handomdraai. De vaderlandse geschiedenis in jaartallen.

De Boer, D.M. 2001. Holland en de Hollanders.

Dematons 2012. Nederland. (Prenteboek, oor alles wat Nederland Nederlands maak.)

Janssen e.a. (reds.) 1996. De gouden delta der Lage Landen. Twintig eeuwen beschaving tussen Seine en Rijn.

Kleinpaste 2013. Nederland als vervlogen droom.

Lademacher 1993. Geschiedenis van Nederland.

Mak 1991. Geschiedenis van Nederland in meer dan honderd ooggetuigenverslagen.

Rietbergen 2007. Geschiedenis van Nederland in vogelvlucht: Van prehistorie tot heden.

Te Velde & Haks 2014. Oranje Onder. (Oor die Huis van Oranje en die impak op die Nederlandse samelewing.)

Van der Ham 2013. De geschiedenis van Nederland in 100 voorwerpen.

Van der Horst, H. 2005. Nederland, de vaderlandse geschiedenis van prehistorie tot nu.

Van der Horst, H. 2013. De mooiste jaren van Nederland.

Van der Steen 2013. Ware grootheid, schamele kleinte: twee eeuwen Nederland.

Van Deursen 2006. De last van veel geluk. Geschiedenis van Nederland 1555-1702.

Verwey, G. 1983. Geschiedenis van Nederland. Lewensverhaal van zijn bevolking.

Verwey, G. 1987a. Geschiedenis van Nederland. Lewensverhaal van zijn bevolking. Deel 1. Wording van een land.

Verwey, G. 1987b. Geschiedenis van Nederland. Lewensverhaal van zijn bevolking. Deel 2. Groei van een republiek.

Vossestein 2012. Pas op, Nederlanders: over een volk dat minder gewoon is dan het zelf denkt. (Oor die tipiese Nederlandse manier van doen.)

De Rooi e.a. 2012. The Dutch I presume? Icons of the Netherlands.

“10 key periods in history which made the Netherlands what it is today” –  http://www.dutchnews.nl/features/2016/08/dutch-history-in-leaps-and-bounds/

Mijts, E. 2017. “Nederlands op Aruba” – https://www.youtube.com/watch?v=iI9OLIcfYjs&feature=youtu.be

Daar is ook etlike webblaaie waar meer inligting hieroor gekry sal kan word, soos die volgende:

Aanvullende bronne

Scholtz, L. 2014g. Nederlanders is waardig in hul verdriet.

Barends e.a. (reds.) 2005. Het Nederlandse landschap. Een historisch-geografische benadering.

Beelen, H. 2004. Tolerantie tegenover vreemdelingen. Een national deugde in historische perspectief, bl. 18-32.

Lecoutere & Grootaers 1948. Inleiding tot de Taalkunde en tot de Geschiedenis van het Nederlandsch, bl. 327-337.

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 12.)

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a language.

Dessing, M. 2017. Ieder vuurt je moet worden aangewakkerd. Staat van die Unie over Nederlands in de wereld. Ons Erfdeel, 60(1): 12-19.

Internetskakels

NEON 2013f. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Feiten en cijfers.

Wikipedia 2013zz. Nederlandse Antillen.[1]

Wikipedia 2013 (96). Nederland.

Wikipedia 2013 (125). Geschiedenis van Nederland.

Wikipedia 2014 (152). Koninkrijk der Nederlanden.

2.1.2         Vlaandere en België

“… België (is) een fascinerend land. Door zijn eigen samenstelling is het een ideaal laboratorium voor al wie in sociologie en maatschappelijke ontwikkelingen geïnteresseerd is. Alle tegenstelling die je binnen Europa opmerkt, vind je in de Belgische samenleving terug.” (Comer 2014: 43)

“Duitsland, Nederland en Vlaanderen vormen een driehoek waarin het taalgebruik erg verschilt. Vlaanderen is het overgangsgebied tussen het zakelijke Duits en Noord-Nederlands, en het romantische Frans.” (Comer 2014: 42)

Comer 2014. Marion Schmitz: België is een idea sociologisch laboratorium, bl. 42-44.

Daan 2004. Vlaams en Nederlands, bl. 245-248.

Deprez & Vos (reds.) 1999. Nationalisme in België. Identiteiten in beweging.

Deprez 2011. Taal en nationale identiteit in België, bl. 59-68.

De Schryver & De Saedeleer 2014. Vlaamse volksvertegenwoordigers kiezen voor meer Belgisch-Nederlands, bl. 45-47.

De Vooys 1975. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstukke VIII en X.)

Ghyselen & Van Keymeulen 2014. Dialectcompetentie en functionaliteit van het dialect in Vlaanderen anno 2013.

Goossens, J. 2009. De toekomst van het Nederlands in Vlaanderen, bl. 3-13.

Haeseryn 2004. Belgisch Nederlands voor Vlamingen, bl. 481-490.

Hagen, T. 2003. Verdeeld domein. Enkele taalpolitieke geschilpunten tussen Nederland en Vlaanderen, bl. 164-171.

Huylebrouck 1991a. Waarom werd het Portugees een wereldtaal en het Nederlands niet? (deel 1) Koloniale en linguïstische expansie.

Huylebrouck 1991b. Waarom werd het Portugees een wereldtaal en het Nederlands niet? (deel 2) Gemiste kansen of de logica van de geschiedenis.

Luminet (red.) 2012. België – Belgique. Eén staat, twee collectieve geheugen.

Permentier & Schutz 2015. Typisch Vlaams.

Raskin 2012. De Taalgrens. Of wat de Belgen zowel verbindt als verdeelt.

Rombouts 1990. Vloeiend Vlaams. Zuidnederlands voor beginners en gevorderden.

Van Hoof 2015. De Vlaamse taalstrijd, bl. 66-71.

Van Hoof & Jaspers 2012. Hyperstandaardisering, bl. 97-125.[2]

Vankersschaever & Vantyghem 2010. ‘Zolang we elkaar maar verstaan.’

Van Oostendorp 2012c. Onnederlandse Nederlands vol puisten en kraters. Nederlanders over het Nederlands in Vlaandere, bl. 17-19.

Van Meurs 2013. Tussentaal en Standaardnederlands: een taalattitude-onderzoek bij niet-moedertaalsprekers van het Nederlands in Vlaanderen.

Van Velthoven 2012. Franstaligen tegen Vlamingen. Hoe België als natie mislukte.

Verbeken 2012. Grand Central Belge. Voetreis deur een verdwijnend land.

Wielenga 2012. Geschiedenis van Nederland. Van de Opstand tot heden.

Wilmots & De Rooij (reds.) 1978. Voor wie Nederland en Vlaanderen wil leren kennen.

Witte & Van Velthoven 2010. Strijden om taal. De Belgische taalkwestie in historisch perspectief.

Scholtz, L. 1987. Taalstryd vlam weer op in België, bl. 11.

Van de Velde e.a. 2010. Will Dutch become Flemish? Autonomous developments in Belgian Dutch, bl. 385-416. (Sien veral die bespreking van die afdeling “Why did Dutch become Flemish”, bl. 386-387.)

Mason 2016. 30 reasons why you must keep visiting Belgium. (ʼn Aanduiding van gewilde toeristebestemmings in België.)

Sys, M. 2017. Vlaamse proffen spreek je zelden aan. NRC Handelsblad, 25 Mei 2017. https://www.nrc.nl/nieuws/2017/05/25/vlaamse-proffen-spreek-je-zelden-aan-10157340-a1560439

Vandevoorde, H. (red.) 2017. Hoe Vlaming te zijn? Zes teksten van Jozef Deleu, August Vermeylen. Antwerpen: Polis.

Van Rooy, W. 2017. De onmogelijke relatie van de Vlaming met het Nederlands. Geplaas 15 Junie 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/06/de-onmogelijke-relatie-van-de-vlaming-met-het-nederlands/

Internetskakels

NEON 2013c. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: De standaardisering van het Nederlands in België.

NEON 2013d. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Belgisch Nederlands.

NEON 2013e. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Het Nederlands in België.

NEON 2013f. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Feiten en cijfers.

Oor Verkawelingsvlaams

De Caluwe e.a. (reds.) 2013. Tussentaal. Over de talige ruimte tussen dialect en standaardtaal in Vlaanderen.

Cajot 2012. Waarom het Verkawelingsvlaams onvermijdelijk was, bl. 39-66.

De Ruyter, K. 2013. Vlaming spreek nog aardig mondje dialect, bl. 10-11.

Devos, F. 2014. Aspecten van tussentaal in Vlaanderen, bl. 80.

Ghyselen, A-S. 2015. Stabilisering van tussentaal.

Lybaert 2014. Tussentaal: is de inspanning belangrijker dan het resultaat?, bl. 76-78.

Ooms, M. 2014. Het huis van wantrouen.

Plevoets 2008. Tussen spreek- en standaardtaal. Een corpusgebaseerd onderzoek naar de situationele, regionale en sociale verspreiding van enkele morfosyntactische verschijnselen uit het gesproken Belgisch-Nederlands.

Vancompernolle 2012. Normgevoeligheid. Attitude van Vlaamse jongeren ten aanzien van het Standaardnederlands, de tussentaal en het dialect.

Van Oostendorp 2016c. Tussentaal, een ruimte die zich vult, bl. 89-91.

Vervaeke 2014. Actie tegen onverstaanbare Vlaamse ‘tussentaal’ op televisie.

Van den Berg, R. & G. Wijngaards 2017. Expeditie Boer Zoekt Vrouw. Geplaas 15. Aug. 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/08/expeditie-boer-zoekt-vrouw/

Internetskakels

Wikipedia 2013 (117). Tussentaal.

http://www.vlaamsetaal.be/bericht/42/geert-van-istendael-over-verkavelingsvlaams

Aanvullende bronne

Van Zyl, A. 2014. Wat is die verband tussen Afrikaans en Vlaams?

Beelen e.a. 1993. Geschiedenis van de Vlaamse Ontvoogding.

Deprez 2011. Taal en nationale identiteit in België, bl. 59-68.

De Schryver 2015 Hoe Vlaams is het Standaardnederlands van taalprofessionelen?, bl. 6-9.

De Schryver & De Saedeleer 2014. Vlaamse volksvertegenwoordigers kiezen voor meer Belgisch-Nederlands, bl. 45-47.

Van der Horst, J.M.1994. Over de geschiedenis van het Nederlands, bl. 169-175.

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstukke 12-13.)

Internetskakels

NEON 2013c. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: De standaardisering van het Nederlands in België.

NEON 2013d. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Belgisch Nederlands.

NEON 2013e. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Het Nederlands in België.

NEON 2013f. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Feiten en cijfers.

Wikipedia 2013e. Nederlands.

Wikipedia 2013vvv. Vlaanderen.

Wikipedia 2013www. Lage Landen.

Wikipedia 2013yyy. België.

Wikipedia 2013 (40). Geschiedenis van het Nederlands.

Wikipedia 2013 (96). Nederland.

Wikipedia 2013 (97). Nederlandse literatuur.

Wikipedia 2013 (98). Vlaams.

Wikipedia 2013 (99). Vlaamse literatuur.

Wikipedia 2013 (117). Tussentaal.

2.1.3         Die Nederlandse taal

2.1.3.1    Standaardnederlands

Uyttendaele. J. 2017. Standaardnederlands op school. Geplaas 3 Julie 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/07/standaardnederlands-op-school/

2.1.3.2      Waar word Nederlands gepraat?

Dessing, M. 2017. Ieder vuurtje moet worden aangewakkerd. Staat van de Unie 1 over Nederlands in de wêreld. Ons Erfdeel, 60 (1): 12-19.

2.1.3.3      Nederlands as akademiese onderwerp

2.1.3.4      Nederlandse variasie

  • Bronne oor die variasie in/van Nederlands

Bennis 2003. Hoeveel talen telt het Nederlands? Over taalvariatie en taalbeleid, bl. 25-34.

Comer 2013a. Jacques van Keymeulen: ‘Dialect is de moeder van de standaardtaal.’, bl. 98-100.

Cornips 2012. Eigen en vreemd. Meertaligheid in Nederlands.

Daan 2000. Geschiedenis van de dialectgeografie in het Nederlandse taalgebied. Rondom Kloeke en het Dialectenbureau.

Entjes 1974. Dialecten in Nederland.

Goossens, J. 1977. Inleiding tot de Nederlandse Dialectologie.

Goossens, J. 1987. Het gebruik van dialect en Algemeen Nederlands en die evolutie ervan.

Goossens, J. 2008. Dialectgeografische grondslagen van een Nederlandse taalgeschiedenis.

Grezel 1998. Cor van Bree: ‘Elke variant is gerechtvaardigd.’

Hagen, A.M. 1998a. Groepsportret van het Nederlands: de standaardtaal, bl. 15-22.

Hagen, A.M. 1998b. Groepsportret van het Nederlands: de -lecten, bl. 23-30.

Jansen, F. & L. Gijsbers (reds.) 1998. Kris Kras door het Nederlands.

Pinget e.a. 2014. Standaardnederlands met een accent – Herkenning en evaluatie van regionaal gekleurd Standaardnederlands in Nederland, bl. 3-45.

Reker 2003. Beschaafd en plat – zó zien we dat? De relatie tussen Nederlands en de streektalen in de twintigste eeu, bl. 95-106.

Scholtmeijer 2006. Hoe staat het met het Nederlandse dialect?, bl. 211-219.

Sleumer (red.) 2013. Schrijvers op streek.

Stroop, J. 1998b. Weg standaardtaal, bl. 107-114.

Van Daele & Van Keymeulen 2016. Een website over taalvariatie in de Lage Landen.

Van der Sijs 2009. Yankees, cookies en dollars. De invloed van het Nederlands op de Noord-Amerikaanse talen.

Van der Sijs 2013. Jo Daan en het Amerikaans-Nederlands.

Van der Sijs 2014. Systematisch onderzoek naar Nederlandse contactvariëteiten.

Van der Sijs 2015. Kaarten in kaart gebracht, bl. 27-31.

Van der Sijs (red.) 2014. De Kaartenbank. Over taal en cultuur.

Van der Sijs & Verhoef 2004. Taal als mensenwerk. Het ontstaan van het ABN. (Hoofstuk 10.)

Van Ginneken, J. & H.J. Endepols 1917. De regenboogkleuren van Nederlands taal. (ʼn Belangrike ouer bron.)

Weijnen, A.A. 1966b. Nederlandse dialectkunde.

Wikipedia 2014 (162). Nederlandse dialecten.

Bennis, H. 2012. Hoeveel dialecten heeft het Nederlands? http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/

Stroop, J. 2012. De dialecten van het Nederlands. Okt. 2012. https://www.nemokennislink.nl/publicaties/de-dialecten-van-het-nederlands/

Swanenberg, J. 2012. Sterven de Nederlandse dialecten uit? Okt. 2012. http://www.taalcanon.nl/vragen/sterven-de-nederlandse-dialecten-uit/

Van Oostendorp, M. 2017. Zijn streektalen talen? Gesteggel over de status van taalvarianten. Onze Taal, 86(10).

Werner H. Veith, Lutz Hummel 2017. Kleiner Niederländischer Sprachatlas (KNSA) unter Einschluss des Westfriesischen. I. Einleitung und Kommentar von Werner H. Veith und Lutz Hummel, II. Sprachkarten. In REDE bearbeitet von Dennis Bock, Jeffrey Pheiff, Anna Wolańska und Jürg Fleischer. In: Jürgen Erich Schmidt / Joachim Herrgen / Roland Kehrein (Hrsg.): REGIONALSPRACHE.DE (REDE). Marburg: Forschungszentrum Deutscher. Sprachatlas.

  • Wikipedia 2017. Nederlandse dialecten. https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_dialecten • Wikipedia 2017. Regionale verschillen in het Nederlands. https://nl.wikipedia.org/wiki/Regionale_verschillen_in_het_Nederlands
  • Vgl. ook http://www.dialectzinnen.ugent.be/reeks-nederlandse-dialectatlassen/ vir meer inligting oor dialekatlasse in Nederlands.
  • De Elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten (eWND) – http://www.meertens.knaw.nl/ewnd/
  • Woordenboek van de Brabantse Dialecten – http://dialect.ruhosting.nl/wbd/
  • Het Permanent Overlegorgaan Regionale Woordenboeken – http://mill.arts.kuleuven.be/rewo/
  • Dialekgeografiese bronne oor en in Afrikaans (wat nog tekens van Nederlands in Suid-Afrika bevat)

Louw, S.A. 1941. Taalgeografie. Inleidende gedagtes oor dialekstudie.

Louw, S.A. 1948. Dialekvermenging en taalontwikkeling. Proewe van Afrikaanse taalgeografie.

  • As voorbeeld van ʼn dialekstudie in Nederland: Rotterdams

Bom 2011. De Havenman: Rotterdams voor gevorderden.

Van Oostendorp 2002. Rotterdams.

Bakker, F. 2016. Waar scheiden de dialecten in Noord-Limburg? Een dialectometrisch onderzoek naar het gewicht van isoglossen. Utrecht: Netherlands Graduate School of Linguistics / Landelijke (LOT).

  • As voorbeeld van ʼn dialekstudie in Nederland: Gronings

Reker 2015. Biografie van het Gronings.

  • As voorbeeld van ʼn dialekstudie in Vlaandere: Antwerps

Camerman 2007. Antwerps schrijven: Spelling en grammatica van het 21ste-eeuwse Antwerps.

Ooms & Van Keymeulen 2005. Vlaams-Brabants en Antwerps.

Internetskakel

Wikipedia 2013 (133). Antwerps.

  • Ander dialekstudies

Van Bree 2004. Zuid-Hollands. Hollands tussen Ij en Haringvliet.

Van Bree 2014. “Is het Fries een taal?” (In Van Bree 2014: 268-284.)

Dykstra, A. 2017. J.H. Halbertsma’s Lexicon Frisicum (1872) wordt vertaald. Geplaas 2 Des .2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/12/j-h-halbertsmas-lexicon-frisicum-1872-wordt-vertaald/

Woordenboek der Friese taalhttp://gtb.inl.nl/

2.1.3.5      Poldernederlands

Edelman 2003. ‘Kaaik aut, Paaul!’ Het Poldernederlands in opmars, bl. 65-73.

Reker 2003. Beschaafd en plat – zó zien we dat? De relatie tussen Nederlands en de streektalen in de twintigste eeu, bl. 95-106.

Internetskakel

Wikipedia 2013 (121). Poldernederlands.

2.1.3.6      Nederlands en taaltrots

2.1.3.7      Die geskiedenis van Nederlands

  • Bronne oor die geskiedenis van Nederlands

Nederlands in Suid-Afrika

Conradie, C.J. 1986. Taalgeskiedenis.

De Villiers, M. 1983a. Nederlands en Afrikaans.

Hesseling 1897a [1984]. Het Hollandsch in Zuid-Afrika.

Hesseling 1899. Het Afrikaansch: Bijdrage tot de Geschiedenis der Nederlandse taal in Zuid-Afrika.

Hettema Jr., H. 1949. De Nederlandse stam in Zuid-Afrika.

Nederlands elders

Daniëls 2005. Spraakmakend Nederlands.

De Vooys 1949. Geschiedenis van de Nederlandse taal in hoofdtrekken geschetst.

De Vooys 1973. Geschiedenis van de Nederlandse Taal.

Geerts 1970. Herkomst en groei van het Nederlands.

Geerts 1978. Taal of taaltje? Een bloemlezing taalpolitieke beschouwingen over het Nederlands.

Geerts 1979. Voorlopers en Varianten van het Nederlands.

Geerts 1989. Standaardisering en cultuur: enkele raakpunten in de vroege geschiedenis van de Nederlandse cultuurtaal, bl. 73-82.

Janssens & Marynissen 2005. Het Nederlands vroeger en nu.

Rem 2006. Hollands, Nederlands en ABN, bl. 202-210.

Romein & Romein-Verschoor 1977. De lage landen bij de zee. Een geschiedenis van het Nederlandse volk.

Te Winkel 1901. Geschiedenis der Nederlandsche taal.

Van Bree e.a. 1997. Paradigmawisselingen en constanten: 200 jaar taalkundige diversiteit, bl. 13-54.

Van Bree 2014b. Leerboek voor de Historische Grammatica van het Nederlands: Deel 1 – Gotische grammatica. Inleiding. Klankleer. (Hoofstuk 15.)

Van der Horst, J.M. 1994. Over de geschiedenis van het Nederlands, bl. 169-175. (Van der Horst dui hieraan aan dat daar drie probleme is as die geskiedenis van Nederlands beskryf word: (i) Wat is Nederlands?; (ii) die kulturele verskuiwing van die Suide na die Noorde in die 16de en 17de eeu; en (iii) die hanteer van Vlaams-België in die proses.)

Van der Horst, J.M. 2000. Korte geschiedenis van de Nederlandse taal.

Van der Horst, J.M. 2005. Nederland, de vaderlandse geschiedenis van prehistorie tot nu.

Van der Horst & Marschall 1989. Korte Geschiedenis van de Nederlandse taal.

Van der Horst & Van der Horst 1999. Geschiedenis van het Nederlands in de twintigste eeuw.

Van der Sijs 2005. De geschiedenis van het Nederlands in een notendop.

Van der Sijs 2006. Calendrium van de Nederlandse taal: de geschiedenis van het Nederlands in jaartallen.

Van der Sijs e.a. (reds.) 2006. Wat iedereen van Nederlands moet weten en waarom.

Van der Sijs & Verhoef 2004. Taal als mensenwerk. Het ontstaan van het ABN.

Van Hoof & Jaspers 2012. Hyperstandaardisering, bl. 97-125.

Verdam 1923. Uit de Geschiedenis der Nederlandsche Taal.

Weijnen, A.A. 1974. Het algemeen beschaafd Nederlands historisch beschouw.

Lockwood 1976. An informal history of the German language, with chapters on Dutch and Afrikaans, Frisian and Jiddish.[3]

Van der Horst, J.M. 1997. A Brief History of the Dutch Language, bl. 163-172.

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

Stegeman 2014. Handbuch Niederländisch: Sprache und Sprachkultur von den Anfängen bis 1800.

2.1.3.8      Die geskiedenis van die Nederlandse taalkunde

  • Bronne oor die geskiedenis van die Nederlandse taalkunde

Oorsigtelik

De Schutter 1994. Dutch, bl. 439-449.

Dibbets e.a. (reds.) 1990. Taalopbouw als Renaissance-ideaal, Studies over taalopvattingen en taalpraktijk in de zestiende en zeventiende eeuw door L. Peeters.

Dibbets 1999b. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde circa 1550 tot circa 1750, bl. 67-76.

Dibbets (red.) 2003. Taalkundig geregeld. Een verzameling artikelen over Nederlandse grammatica’s en grammatic uit die zestiende, de zeventiende en de achtiende eeuw.

Elffers, E. 1993. De taalkunde en haar geschiedschrijving, bl. 97-124.

Elffers, E. 2006. Welke Nederlandse taalkundiges moet iedereen kennen?, bl. 267-277.

Elffers, E. 2012. Over de geschiedenis van de taalkunde, bl. 217-219.

Janssen & Noordegraaf (reds.) 2013. Honderd jaar taalwetenschap. Artikelen aangeboden aan Saskia Daalder bij haar afscheid van de Vrije Universiteit.

Kooij 1990. Dutch, bl. 129-146.

Noordegraaf (red.) 2000. Van Hemsterhuis tot Stutterheim. Over wetenschapsgeschiedenis.

Noordegraaf (red.) 2005. Een kwestie van tijd. Vakhistorische studies door Jan Noordegraaf.

Ruijsendaal 1991. Letterkonst. Het klassieke grammaticamodel en de oudste Nederlandse grammatica’s. (Hoofstuk V-VIII.)

Van Bree 1987. Historische Grammatica van het Nederlands.

Van Bree 2014b. Leerboek voor de Historische Grammatica van het Nederlands: Deel 1 – Gotische grammatica. Inleiding. Klankleer. (Hoofstuk 15.)

Van Bree e.a. 1997. Paradigmawisselingen en constanten: 200 jaar taalkundige diversiteit, bl. 13-54.

Van den Toorn 1987. Nederlandse taalkunde.

Van den Toorn, e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal.

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands.

Van Driel & Janssen (reds.) 2009. Ontheven aan de tijd. Linguïstisch-historische studies voor Jan Noordegraaf bij zijn zestigste verjaardag.

Noordegraaf, e.a. (eds.) 1992. The History of Linguistics in the Low Countries.

Schultink 1988. The Historiography of Dutch Linguistics. A Diachronic Introduction, bl. 1-15.

Schultink 1992. The Historiography of Dutch Linguistics, bl. 1-16.

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

17de eeu

Bakker & Dibbets 1977. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde. (Hoofstuk 3.)

Caron, W.J.H. 1972. Klank en teken. Verzamelde taalkundige studies. Groningen: Wolters-Noordhoff. (

Dibbets 1999b. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde circa 1550 tot circa 1750, bl. 67-76.

Dibbets (red.) 2003. Taalkundig geregeld. Een verzameling artikelen over Nederlandse grammatica’s en grammatic uit die zestiende, de zeventiende en de achtiende eeuw.

Maas 1977. Bibliografie van Nederlandse geschriften op taalkundig gebied uit de periode 1550-1690.

Ruijsendaal 1991. Letterkonst. Het klassieke grammaticamodel en de oudste Nederlandse grammatica’s. (Hoofstuk 6.)

Van Bree 2014b. Leerboek voor de Historische Grammatica van het Nederlands: Deel 1 – Gotische grammatica. Inleiding. Klankleer. (Hoofstuk 15.)

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 6, bl. 364-372.)

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 8.)

Van Leuvensteijn 1999. Zeventiende-eeuws, bl. 91-100.

Rutten e.a. (eds.) 2014. Norms and Usage in Language History, 1600-1900. A Sociolinguistic and Comparative perspective.

Rutten, G.J. & M.J. van der Wal 2014. Letters as Loot. A Sociolinguistic Approach to Seventeenth and Eighteenth-Century Dutch.

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a Language. (Hoofstuk 4.)

18de eeu

Bakker & Dibbets 1977. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde. (Hoofstuk 4.)

Dibbets (red.) 2003. Taalkundig geregeld. Een verzameling artikelen over Nederlandse grammatica’s en grammatic uit die zestiende, de zeventiende en de achtiende eeuw.

Noordegraaf 2005a. Amsterdamse kringen. Taalkunde en theologie rond 1700, bl. 17-34.

Noordegraaf 2015b. ‘De Tydeman these’. Taalkunde in Nederland A.D. 1766, bl. 305-319.

Rutten, J. 2004. Geschiedenis van de taalkunde van het Nederlands, ca. 1650-1804, bl. 433-449.

Rutten & Vosters 2012. Een nieuwe Nederduitse spraakkunst. Taalnormen en taalpraktijken in die Zuidelijke Nederlanden in de achtiende eeuw.

Van der Bilt, I. (red.) 2009. Landkaartschrijvers en landverdelers. Adriaen Verwer, Adriaan Kluit en de Nederlandse taalkunde van de achttiende eeuw.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 6, bl. 367-372, 380-383.)

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstukke 9 en 10.)

De Bonth & Noordegraaf (eds.) 1996. Linguistics in the Low Countries: the Eighteenth Century.

De Bonth & Noordegraaf 1996. Towards a Historiography of Eighteenth-Century Dutch Linguistics, bl. 5-18.

Noordegraaf 2004. A matter of time. Dutch philosophy of language in the eighteenth century, bl. 211-225.

Rutten e.a. (eds.) 2014. Norms and Usage in Language History, 1600-1900. A Sociolinguistic and Comparative perspective.

Rutten, G.J. & M.J. van der Wal 2014. Letters as Loot. A Sociolinguistic Approach to Seventeenth and Eighteenth-Century Dutch.

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a Language. (Hoofstuk 4.)

19de eeu

Bakker & Dibbets 1977. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde. (Hoofstuk 5.)

Janssen & Van Strien (reds.) 2013. Neerlandistiek in beeld.

Noordegraaf 1985. Norm, Geest en Geschiedenis. Nederlandse taalkunde in de negentiende eeuw.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 6, bl. 382-401; Hoofstuk 7, 455-462)

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 11.)

Noordegraaf 2015a. Linguistics as a profession: Diverging opinions in the nineteenth century, bl. 115-146.

Rutten e.a. (eds.) 2014. Norms and Usage in Language History, 1600-1900. A Sociolinguistic and Comparative perspective.

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

Van Kalmthout & Zuidervaart (eds.) 2015. The Practice of Philology in the Nineteenth-Century Netherlands.

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a Language. (Hoofstuk 5.)

20ste eeu[4]

Bakker & Dibbets 1977. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde. (Hoofstuk 6.)

Burger, P. & J. de Jong 1999. Van ‘aap noos mies’ tot turbotaal. Taalkroniek van de twintigste eeu, bl. 314-316.

Foolen 2013. Oorzaken en functies in die 20e-eeuwse taalkunde.

Jansen & Gijsbers (reds.) 1998. Kris Kras door het Nederlands.

Smedts & Paardekooper (reds.) 1999. De Nederlandse taalkunde in kaart. (Goeie oorsigtelike bron.)

Taeldeman 1999. Historische taalkunde, bl. 77-90.

Van Bree e.a. 1997. Paradigmawisselingen en constanten: 200 jaar taalkundige diversiteit, bl. 13-54.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 8, bl. 479-494.)

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 11.)

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a Language. (Hoofstuk 6.)

Van Haeringen 1960. Netherlandic Language Research: Men and Works in the Study of Dutch.

21ste eeu[5]

Van Sterkenburg 2009a. Een kleine taal met een grote stem. [Die status van Nederlands neem toe, maar die taal ondergaan tog belangrike veranderinge.]

2.1.3.9      Die Nederlandse taalstruktuur

  • Algemene taalkundige werke in Nederlands

Fromkin e.a. 1994. Universele Taalkunde – Een Inleiding in de Algemene Taalwetenschap.

Weijnen, A. 1966a. Structurele factoren in de historische grammatica van het Nederlands.

Donaldson 1997. Dutch. A comprehensive grammar.

Oosterhof, J. 2014. Modern Dutch Grammar. A Practical Guide.

Oor die ANS

De Rooij, J. 1980. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS). Ons Erfdeel, 23: 210-216.

Haeseryn, W. 2017. Jaap de Rooij en de ANS. Geplaas 8 Sept. 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/09/jaap-de-rooij-en-de-ans/

Internetskakel

Wikipedia 2013 (102). Nederlandse grammatica.

Vgl. ook: Hüning 1999. Elektronische wegwijzers, bl. 29-38.

  • Bronne oor die Nederlandse sintaksis

Janssen & Van Strien (reds.) 2013. Neerlandistiek in beeld.

Paardekooper 1986. Beknopte ABN-syntaxis. http://www.dbnl.org/tekst/paar001bekn01_01/index.php [6]

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 8.)

  • Bronne oor die Nederlandse morfologie

Don 1994. Inleiding in de generatieve morfologie.

Smessaert 2013. Basisbegrippen morfologie.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 8.)

Van Santen 1984. De morfologie van het Nederlands.

Booij 1977. Morphology: Study of Word Formation in Generative Grammar.

Booij 2001. The Morphology of Dutch.

  • Bronne oor die Nederlandse klankstruktuur

Booij & Van Marle 1994. Dialectfonologie.

Collier & Droste 1987. Fonetiek en fonologie.

Heemskerk & Zonneveld 2000. Uitspraakwoordenboek.

Hellinga 1938. De opbouw van de algemeen beschaafde uitspraak van het Nederlands.

Van den Berg, B. 1980. Foniek van het Nederlands.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 8.)

Van Loey 1968. Inleiding tot de historische klankleer van het Nederlands.

Lindhout 2015. Een kloek Groen Boek.

Neijt & Nunn 1997. The recent history of Dutch Orthography. Problems sovled and created, bl. 1-26.

Sanders, E. 2015. Eén oorlog is alvast voorbij: de spellingsoorlog.

Wikipedia 2013 (103). Nederlandse spelling.

  • Bronne oor die Nederlandse taalgebruikskunde (onder meer taalgebruiksgidse) (vgl. Carstens & Van de Poel 2012: 302-303)

Bertina 2010. Gewoon goed Nederlands. Schrijven voor de lezer.

Brouwers & Claes 2002. Kramers Het juiste woord.

Sanders & Metselaar 2000. Stijlboek NRC Handelsblad.

Smedts e.a. 2006. Correct taalgebruik.

Smeyers & Spillebeen 2006. Ik schrijf zonder fouten.

Steehouder e.a. 2006. Leren communiceren. Handboek voor mondelinge en schriftelijke communicatie

Stroop, J. 2014. Die taal, die weet wat. Over wat kan en niet kan in het Nederlands.

Tiggeler 2006. Over je tekst. Tips en checklists om beter te schrijven.

2.1.3.10   Die woordeskat van Nederlands

Oor ‘onbeskaafde’ woorde in Nederlands

Aalbrecht & Wagenaar 2013. Woordenboek van het Algemeen Onbeschaafd Nederlands.[7]

Oor woorde wat uit Nederlands verdwyn het of die gevaar loop om te verdwyn

Collignon 2012. Het woordenreservaat. Woordschatten in de Nederlandse taal.

Den Boon 2010. Van Dale Modern verdwijnwoordenboek: van aamborstigheid tot zwijmelgeest en 748 andere verdwenen woorden.

Den Boon 2015. Het nieuwe verdwijnwoordenboek.

Oor nuwe woorde in Nederlands

Schoonheim e.a. 2015. De nieuwe woorden van 2015.

2.1.3.11   Nederlandse woordeboeke

  • Oor die geskiedenis van woordeboeke in Nederlands

Daniëls, W. (red.) 2014. Verhalen over taal – 150 jaar Van Dale. (Ter viering van hierdie woordeboek se 150-jarige bestaan.)

Mooijaart 2013. A history of Dutch lexicography. (ʼn Deeglike en uiters bruikbare oorsig.)

Sanders, E. 1993. De W lijkt ons op niet zo’n heksentoer. Over de geschiedenis van de Prisma woordenboeken 1952-1993.

Sanders, E. 1999. Feest voor de moeder aller woordenboeken.

Van der Sijs & Verhoef 2004. Taal als mensenwerk. Het ontstaan van het ABN. (Hoofstuk 7.)

Van Driel 2003. Een leven in woorden. J.H. van Dale, schoolmeester, archivaris, taalkundige.

Van Driel & Noordegraaf 1998. De Vries en Te Winkel. Een duduografie.

Van Oostendorp 2015d. Van taalgebouw tot taalgebruiker. Bedenkinge bij het mogelijk laatste van Dale-woordenboek, bl. 90-97.[8]

Van Sterkenburg 1992. Het Woordenboek der Nederlandse Taal. Portret van een taalmonument.

Van Sterkenburg 2011. Van woordenlijst tot woordenboek. Een geschiedenis van woordenboeken van het Nederlands.

  • Oor die saamstel van woordeboeke in Nederlands

Moerdijk 1994. Handleiding bij het Woordenboek der Nederlandse Taal.

Van den Toorn 1999. Om en bij de voltooing van het WNT, bl. 261-267.

Van Maris, B. 2017. Woordenboek 2.0. De onbegrensde mogelijkheden van het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW). Onze Taal, 86(10).

  • Algemene woordeboeke in Nederlands
  • Etimologiese woordeboeke in en oor Nederlands

Van der Maarel 2014. Woorden weven: Betekenis en samenhang van woorden in Indo-Europees verband.

Van der Toorn-Schutte 2003. Verhaal halen. Een zoektocht naar de oorsprong van Nederlandse uitdrukkingen.

Van der Sijs 2002. Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen.

Van der Sijs 2010. Nederlandse woorden wereldwyd

Van der Sijs & Van Veen 1997. Etymologisch woordenboek.

Veth & Van der Sijs 2003. Uit Oost en West. Verklaringen van 1000 woorden uit Nederlands-Indië.

Aanlyn: Etimologiebank – http://www.etymologiebank.nl/werken

  • Woordeboek Nederlands-Surinaams

Van Donselaar 2013. Woordenboek van het Nederlands in Suriname van 1667 tot 1876.

  • Woordeboeke Nederlands-Afrikaans

Dekker & Paardekooper 1990. Nederlands-Afrikaanse woordeboek.

  • Uitgewers van woordeboeke

Het Spectrum – http://www.unieboekspectrum.nl/

Kramers – http://www.kramers.nl

Prisma – http://www.prisma.nl/

Van Dale – http://www.vandale.nl/

2.1.3.12   Verskille tussen Nederlands en Vlaams

Oor verskille tussen Nederlands en Vlaams

Comer 2014a. Marijke De Belder: de aha-erlebnis blijft de motivatie, bl. 14-16.

Comer 2014b. Marion Schmitz: Belgie is een idea sociologisch laboratorium, bl. 42-44.

Couwenberg 1988. Noord- en Zuidnederlandse identiteit als varianten van de algemeen-Nederlandse cultuur.

Lybaert 2015. De ideologische positie van Algemeen Nederlands in Vlaandere.

Van Meurs 2013. Tussentaal en Standaardnederlands: een taalattitude-onderzoek bij niet-moedertaalsprekers van het Nederlands in Vlaanderen.

Van Oostendorp, M. 2017. Hoe Vlaming te zijn? Geplaas 20 Julie 2017.  http://www.neerlandistiek.nl/2017/07/hoe-vlaming-te-zijn/

De Sutter, G. (red. 2017. De vele gesichten van het Nederlands in Vlaanderen. Een inleiding tot de variatietaalkunde.  Leuven/Den Haag: Acco.

Internetskakels

  • NEON 2013c. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: De standaardisering van het Nederlands in België.
  • NEON 2013d. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Belgisch Nederlands.
  • NEON 2013e. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Het Nederlands in België.
  • Wikipedia 2013 (112). Belgisch-Nederlands. [Met voorbeelde.]
  • Wikipedia 2013 (113). Nederlands in België.
  • Wikipedia 2013 (114). Lijst van verschillen tussen het Nederlands in Nederland, Suriname en Vlaanderen. [Met talle voorbeelde.]

2.1.3.13   Tegnologie en Nederlands

  • Oor leenwoorde: livingsources.org
  • Taalwebblaaie: http://taalprof.web-log.nl http://blog.onserfdeel.be
  • http://www.etymologiebank.nl/werken – hierdie webblad is aangepak ná die voltooi van die Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN) in 2009. Daar is tot op hede (2015) reeds 25 ander woordeboeke hierby betrek, waar onder die volgende:
  • Debrabandere 2002 se West-Vlaams etymologisch woordenboek.
  • Debrabandere 2007 se Zeeuws etymologisch woordenboek.
  • Debrabandere 2005 se Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek.
  • Van der Sijs 2003 se Uit Oost en West. Verklaring van 1000 woorden uit Nederlands-Indië van P.J. Veth, met aanvullingen van H. Kern en F.P.H. Prick van Wely.
  • Van Donselaar 1989 se Woordenboek van het Surinaams-Nederlands.
  • Van Wyk e.a. 2003 se Etimologiewoordeboek van Afrikaans (EWA).
  • Weijnen 2003 se Etymologisch dialectwoordenboek.
  • Die “elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten” (eWND) (http://www.meertens.knaw.nl/ewnd) vir ‘n versameling van dialekwoordeboeke.
  • ook http://www.dialectzinnen.ugent.be/reeks-nederlandse-dialectatlassen/ vir meer inligting oor dialekatlasse in Nederlands.

2.1.3.14   Nederlands en vertaling

2.1.3.15   Tydskrifte oor Nederlands

2.1.3.16 Die bevordering van Nederlands

Brems (red.) 2013. Verkenningen 2. De Academie en het Nederlands. (Artikels oor aspekte rakende Academies in Vlaandere, ook ook KANTL.)

Hasquin & Strauven (reds.) 2010. Aedes Academiarum. De Academiën en hun paleis. (Oor die KVAB, bl. 120-132.)

Vandeweghe 2011. Hoeder van taal en letteren. 125 jaar Konincklijke Academie in Gent, bl. 61-71. (Oor die KANTL.)

Internetskakels

Wikipedia 2013 (107). Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten.

Wikipedia 2013 (105). Nederlandse Taalunie.

Wikipedia 2013 (106). Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. (Oor die KNAW.)

2.1.3.17   Die Nederlandse liedereskat

2.1.4         Die letterkunde van Nederlands

Publikasies oor die letterkunde van Nederlands is:

Anbeek 1990. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur tussen 1885 en 1985.

Bel & Vaessens 2010. Schrijvende vrouwen: een kleine literatuurgeschiedenis van de Lage Landen, 1880-2010.

Dautzenberg 1999. Literatuur, geschiedenis en leesdossier.

Leemans & Johannes 2013. Worm en donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, 1700-1800.

Komrij, G. 2010. De Nederlandse literatuur. Een geschiedenis van 1880 tot nu.

Te Winkel 1922. Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde van Middeleeuwen en Rederijkerstijd.

Tollebeek, J. 2017. Een onmogelijk boek. Bij de voltooiing van de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur.  Ons Erfdeel, 60(1): 20-27.

Van den Berg, W. & P. Couttenier 2009. Alles is taal geworden (19de eeuw). Amsterdam: Bert Bakker.

Brems, E.; O. Réthelyi & T. van Kalmthout (eds.) 2017. Doing Double Dutch: The International Circulation of Literature from the Low Countries. Leuven: Leuven University Press.

Internetskakels

DBNL – Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/

Wikipedia 2013 (97). Nederlandse literatuur. (Nuttig oorsigtelik.)

Ook in van die ander tale is daar literatuurgeskiedenisse oor die Nederlandse literatuur beskikbaar:

  • Frans: Stouten, H. e.a.1999. Histoire de la littérature néerlandaise.
  • Duits:

Grüttemeier, R. & M. Leuker 1999. Niederländische literaturgeschichte.

Schneider, L. 1887. Geschichte der Niederländischen Litteratur.

  • Engels:

Hermans (ed.) 2009. A Literary History of the Low Countries.

Meijer 1978. Literature of the Low Countries, A Short History of Dutch Literature in the Netherlands and Belgium. Beskikbaar op http://www.dbnl.org/

Brems, E.; O. Réthelyi & T. van Kalmthout (eds.) 2017. Doing Double Dutch: The International Circulation of Literature from the Low Countries. Leuven: Leuven University Press.

  • Afrikaans:

Hugo 2014b. Nederlandse en Vlaamse literatuur in Afrikaans, bl. 184-185.

Van der Elst e.a. (reds.) 1988. Momente in die Nederlandse letterkunde.

Van Coller (red.) 2018/2019. Verbintenis en venster. Die Nederlandstalige letterkunde van aanvang tot hede. ‘n Literatuurgeskiedenis in Afrikaans. Pretoria: J.L. van Schaik. [IN PROSES]

Van Zyl, W. 1995. De bijdragen van Nederlandstaligen tot de Afrikaanse letterkunde, bl. 44-53.

Oor die Surinaamse letterkunde is beskikbaar:

  • Van Kempen, M. 2002. Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur. 4 dele.

2.1.5         Die invloed van vreemde tale op Nederlands ná 1700

Kok, B. 1957. Die spore van Latyn en Grieks in die Afrikaanse woordeskat, bl. 13-17.

Bloemendal 2016. Latijn. Cultuurgeschiedenis van een wereldtaal.

Lecoutere & Grootaers 1948. Inleiding tot de Taalkunde en tot de Geschiedenis van het Nederlandsch, bl. 338-351.

Van den Toorn e.a. (reds.) 1997. Geschiedenis van de Nederlandse taal. (Hoofstuk 8, bl. 554-562; Hoofstuk 9, bl. 583-596.)

Van der Maarel 2014. Woorden weven: Betekenis en samenhang van woorden in Indo-Europees verband.

Van der Sijs 2010. Nederlandse woorden wereldwyd

Van der Sijs & Willemyns 2009. Het verhaal van het Nederlands. Een geschiedenis van twaalf eeuwen.

Van der Sijs (red.) 2013. Van Dale Groot etymologisch woordenboek.

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 14, bl. 421-429; Hoofstuk 15.)

Veth & Van der Sijs 2003. Uit Oost en West. Verklaringen van 1000 woorden uit Nederlands-Indië.

2.1.5.1              Franse invloed

Internetskakels

Wikipedia 2013 (108). Franse taal in Nederland.

Wikipedia 2013 (109). Lijst van Franse woorden en uitdrukkingen in de Nederlandse taal.

2.1.5.2              Duitse invloed

2.1.5.3              Engelse invloed

Internetskakels

NEON 2013a. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Taalverandering in de 19e en 20e eeuw.

Wikipedia 2013 (110). Engelse taal in Nederland.

Wikipedia 2013 (111). Engelse ziekte (taal).

Van der meulen, M. 2017. Football of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan? Geplaas 26 Sept. 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/09/football-of-voetbal-wanneer-passen-we-leenwoorden-aan/

2.1.6.        Verskille tussen Afrikaans en Nederlands

Internetskakel

Wikipedia 2013 (116). Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands.

Aanvullende bronne

Fourie, E. 2004. Taalwortels strek tot in verre vreemde.

Hugo 2008b. Valse vriende – die gevaarlike avontuur van vertaal uit Nederlands.

Hugo (red.) 2009. Halala Afrikaans. (Hoofstuk 4, bl. 88.)

Van Dijk, M. 2013. Interview met Stef Bos: ‘Als je de taal wilt behouden, moet je er mooi dingen mee doen’.

Van Heyningen, W. 2012. Gigantiese pret in Afrikaans vir Holland.

Viaene 2007. Invloed van het Middelnederlands en Vlaams op het Afrikaans, bl. 16-19.

Oor ‘valse vriende’[9]

De Stadler, A. 2013. My sê.

Hugo (red.) 2009. Halala Afrikaans. (Hoofstuk 4, bl. 88.)

Internetskakels

Wikipedia 2013 (123). Lijst van valse vrienden.

Wikipedia 2013 (124). Valse vrienden.

Wikipedia 2014 (59). Valse vriende.

  • Die Nederlands van die 21ste eeu: Die toekoms van Nederlands

Bennis e.a. 2004. Taalverandering en verloedering. Normen en waarden in het Nederlands.

Daniëls, W. 2005. Spraakmakend Nederlands. (Hoofstuk 10.)

Grezel 2000. Het Nederlands op weg naar 2000, bl. 152-153.

Kolman 2011. ‘De paard kijk naar ons.’. Hoelang heeft het lidwoord het nog?

Salverda 2005c. Speaking Dutch – Past, Present and Future, bl. 272-274.

Smakman 2003. Algemeen Beschaafd Haarlems. Gebruikskenmerken van het Standaardnederlands bl. 120-130.

Stroop, J. 2014. Die taal, die weet wat. Over wat kan en niet kan in het Nederlands.

Van Bezooijen 2004. Dialectattitudes in Vlaanderen en Nederland, bl. 777-788.

Van Bree 2014. Het Nederlands in gevaar? En andere prangende taalkwesties

Van der Horst, J.M. 2010. Met het oog op morgen: opstellen over taal, taalverandering en standaardtaal.

Van der Horst, J.M. 2013a. Op drift. Langetermijnontwikkelingen in taal, bl. 162-164.

Van der Horst, J.M. 2013b. Taal op drift.

Van der Sijs & Verhoef 2004. Taal als mensenwerk. Het ontstaan van het ABN. (Hoofstuk 10, bl. 635-638.)

Van der Sijs & Willemyns 2009. Het verhaal van het Nederlands. Een geschiedenis van twaalf eeuwen. (Hoofstuk 14.)

Van der Wal & Van Bree 2008. Geschiedenis van het Nederlands. (Hoofstuk 15.)

Van Oostendorp 2015c. Gaat het Nederlands uiteindelijk verdwijnen en zo ja, wanneer?

Van Oostendorp 2015e. Wanneer kan het Nederlands afgeschaft worden in de publieke sfeer?

Van Sterkenburg 2009a. Een kleine taal met een grote stem.

Willemyns 2013. Dutch. Biography of a Language. (Hoofstuk 9.)

Wils 2003. Waarom Vlaanderen Nederlands spreekt.

Zaalberg 1998. 1931 en 1981. Herinneringen en indrukken, bl. 99-106.

Zenner 2013. You say potato, I say patatje. Engelse leenwoorden in het Nederlands, bl. 118-120.

Stegeman 2014. Handbuch Niederländisch: Sprache und Sprachkultur von den Anfängen bis 1800. (Hoofstuk 7.)

IVN 2017. De Staat van het Nederlands in de wereld. Veldonderzoek van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek. Gepubliseer 4 Des. 2017. https://www.ivn.nu/rapport-115

Jansen, M. & N. van der Sijs 2017. Staat het Nederlands stevig in zijn schoenen? De toekomst van het Nederlands. Onze Taal, 86(5).

Van der Meulen, M. 2017. Waarom ik mijn proefschrift in het Engels schrijf. Geplaas 4 Nov. 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/11/waarom-ik-mijn-proefschrift-in-het-engels-schrijf/

Internetskakels

NEON 2013f. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: Feiten en cijfers.

NEON 2013b. Structuur en geschiedenis van het Nederlands: De toekomst van het Nederlands.

  • Nederlands en Engels

Botha, R. (Rudie) 2015. Engels is nié voertaal in Nederland, bl. 10.

Fourie, J. 2015b. Maties: ‘Studente stem met hul voete, en dis Engels’.

Beheydt 2015. Maatschappelijke effecten van tweetalig onderwijs in Vlaanderen, bl. 7-9.

Deneckere e.a. 2016. Verengelsing maakt onderwijs slechter.

Lansloot 2016. Engels verdringt Nederlands als universiteitstaal. Nederlands strak huis-, tuin-en-keukentaaltje?

T’Sjoen 2017a. ‘Vraag naar hoger onderwijs in het Nederlands is geen zwaktebod uit angst voor steenkolenengels’.

Van Oostendorp 1999. Het point of no return voor het Engels. Interview met Abram de Swaan, bl. 184-185.

Van Oostendorp 2014c. Ons eigen Engels.

Van Oostendorp 2014f. Een manifest tot behoud van het Engels aan de Nederlandse universiteit.

Van Oostendorp 2016e. Is Nederland een kolonie van de Engelstalige wereld?

Weltens & Coppen 2000. De Nederlander minacht zijn taal, bl. 84-88.

BON 2017. Verengelsing hoger onderwijs: steun onze petitie. Geplaas Julie 2017. https://www.beteronderwijsnederland.nl/nieuws/2017/06/rechtszaak/

Edwards, A. 2017. Beginnen Nederlanders het Engels beu te worden?Geplaas 12 April 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/04/beginnen-nederlanders-het-engels-beu-te-worden/

Huygen, F. 2017. Opinie: Engels als voertaal vernielt het hoger onderwijs. Volkskrant, 28 Junie 2017. https://www.volkskrant.nl/opinie/opinie-engels-als-voertaal-vernielt-het-hoger-onderwijs~a4503046/

KNAW 2017. Nederlands en / of Engels. Taalkeuze met beleid in het Nederlands Hoger Onderwijs. https://www.knaw.nl/nl/actueel/publicaties/nederlands-en-of-engels

Redactie Trouw 2016. Nederlandse taal delft onderspit op universiteit. Geplaas 26 Aug. 2016. https://www.trouw.nl/home/nederlandse-taal-delft-onderspit-op-universiteit~a29574ca/

Van der Meulen, M. 2017. Waarom ik mijn proefschrift in het Engels schrijf. Geplaas 4 Nov. 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/11/waarom-ik-mijn-proefschrift-in-het-engels-schrijf/

Van der Velde, F. 2018. Wetenschappelijke argumenten voor bezorgdheid over verengelsing aan de universiteit. Geplaas 26 Jan. 2018. http://www.neerlandistiek.nl/2018/01/wetenschappelijke-argumenten-voor-bezorgdheid-over-verengelsing-aan-de-universiteit/

Van Oostendorp, M. 2017. Voer de verengelsing nog maar wat verder. Geplaas 3 Julie 2017. http://www.neerlandistiek.nl/2017/07/voer-de-verengelsing-nog-maar-wat-door/

Van Oostendorp. M. 2018 . Taal in het hoger onderwijs. Ministers Van Engelshoven en Slob: grijp uw kans! Geplaas 24 Jan. 2018 . http://www.neerlandistiek.nl/2018/01/taal-in-het-hoger-onderwijs-ministers-van-engelshoven-en-slob-grijp-uw-kans/

Van Oostendorp, M. 2018. Het Engels treke aan ons allemaal. Geplaas 30 Jan. 2018. http://www.neerlandistiek.nl/2018/01/het-engels-trekt-aan-ons-allemaal/

Björkman 2013. English as an Academic Lingua Franca. An Investigation of Form and Communicative Effectiveness.

Montgomery 2013. Does science need a global language? English and the future of research.

De Schutter, H. 2018. Global Linguistic Justice and English as a Lingua Franca. In Grin, F. & P. Kraus (eds.) 2018. The Politics of Multilingualism. Linguistic Governance, Globalisation and Europeanisation. Amsterdam: John Benjamins.

  1. Nederlands en Afrikaans

3.1            Die boikot teen Suid-Afrika en Afrikaans

Botha, E. 1997. ʼn Eietydse en persoonlike perspektief op Afrikaans/Nederlands, bl. 10.

De Vries, A. 1999. Gevoel van stamverwantskap met Nederland is deesdae vreemd aan Afrikaanssprekendes, bl. 15.

Du Preez, M. 2006b. Wat neuk ons so met die Hollanders? (Vgl. in reaksie hierop Naude 2006.)

Fourie, P.J. 1994. Zuid-Afrika, bl. 336-337.

Hugo 2008b. Valse vriende – die gevaarlike avontuur van vertaal uit Nederlands.

Hugo 2014. Die wording van ʼn vertaler, bl. 26.

Langner 2012. Nederland is diép gewortel in SA, bl. 9.

Marais, J.L. 1999. Afrikaanses kan bemagtig word deur Nederlands, bl. 6.

Naude, C. 2006. Die waarheid is dalk grys, bl. 3.

Roos, M. 1914. Waarom die Hollander Afrikaans moet ondersteun.

Scholtz, L. 1995. Gryp Nederlands se hand van vriendskap, bl. 12.

Terblanche, H.O. 1995. Nederland en Suid-Afrika: herontdekking van stamverwantskap.

Terblanche, H.O. 1997. Suid-Afrika en Nederland – vreemdelinge vir mekaar. Die jare ná 1960, bl. 98-115.

Terblanche, H.O. 1998a. Dialoog met Nederland oor die kwessie van strukturele geweld in Suid-Afrika.

Terblanche, H.O. 1998b. Nederland en die Afrikaner: Gesprek oor apartheid.

Terblanche, H.O. 2009. Die aard van diplomatieke, politieke en kulturele betrekkinge tussen Suid-Afrika en Vlaandere (1945-1990), bl. 77-97.

Terblanche, H.O. 2010b. Vlaandere en Suid-Afrika: Die donker skaduwee van apartheid, bl. 81-89.

Terblanche, H.O. 2010c. Die verskille tussen Nederland en Vlaandere ten opsigte van Suid-Afrika tydens die apartheidsjare: ʼn Ontleding, bl. 447-466.

Terblanche, H.O. 2012. Amsterdam as ’n anti-apartheidstad.

Terblanche, H.O. 2013c. “De Overval”: aanslag op Suid-Afrikaanse Biblioteek in Amsterdam, bl. 41-61.

Van den Heever, C.M. 1939. Het ons Nederlands nog nodig?, bl. 680, 684.

Van Eeden 1998. Afrikaans hoort by Nederlands. Ons Afrikaanse taalverdriet.

Van Eeden 2015a. Het Afrikaans bo Nederlands vir ons enige voordeel gebring? Nee, bl. 4-5.

Van Eeden 2015b. Nederlands wás taal van Afrikaners, bl. 11.

Van Rensburg e.a. 1997. Afrikaans in Afrika. (Hoofstuk 6, bl. 63-64.)

Van Rensburg, C. 2012. So kry ons Afrikaans. (Hoofstuk 7, bl. 136-137.)

Van Wyk, J. (Johan) 1993a. Die onsigbare naelstring van taal, bl. 9.

Van Wyk, J. 1993b. Apartheid het taal tragies in Europa geknou, bl. 13.

Van Zyl, D. 1992. Sal Afrikaans die nuwe Suid-Afrika oorleef? Sterke band met Nederlands verrijkt beide talen.

Van Zyl, D. 1995. Nederlands in Suid-Afrika – ou-ou tyding of nuwe lente?, bl. 76-78.

Viljoen, J.M.H. 1937c. Nederland – Suid-Afrika, bl. 13.

Wyngaard, B. 2016b. AKA 2016: My indrukke van die Afrikaanse Kultuurfees Amsterdam.

Boeke waarin die verhouding Nederlands en Afrikaans sedert 1994 onder die vergrootglas geplaas is

February (red.) 1994. Taal en identiteit: Afrikaans en Nederlands.

Ester & Van Leuvensteijn (reds.) 1995. Afrikaans in een veranderende context. Taalkundige en letterkundige aspecten.

Nederlandstalige publikasies oor die verhouding Nederland – Suid-Afrika

Viljoen, J.M.H. 1937c. Nederland – Suid-Afrika, bl. 13.

Cornelissen, J. 2014. De Nederlandstalige leerling en het Afrikaans, bl. 50-51.

De Boer, S. 1999. Van Sharpeville tot Soweto: Nederlands regeringsbeleid ten aanzien van apartheid, 1960-1977.

De Graaff 1993. De mythe van de stamverwantschap: Nederland en de Afrikaners, 1902-1930.

Glorie 2014c. Ambassadeur André Haspels: ‘Het eindoordeel is positief’, bl. 30-32.

Jansen, E. 2015b. Ena Jansen praat oor Elisabeth Eybers, die literêre dubbelburger.

Kromhout 2014b. Politoloog: Roeland Muskens. ‘Apartheid werd nooit een halszaak’, bl. 208-209.

Liebregts e.a. (reds.) 2013. Zo ver & zo dichtbij. Literaire betrekkingen tussen Nederland en Zuid-Afrika.

Marais, R. 2005. Nederlands en Afrikaans: een win-win-situatie, bl. 333-340.

Muskens 2014. Aan de goede kant. Biografie van de Nederlandse antiapartheidsbeweging 1960-1990. (Vgl. hieroor ook Kromhout 2014b.)

Oltmans 1993. Notities uit apartheidsland.

Schutte, G.J. 1993. De roeping ten aanzien van het oude Broedervolk: Nederland en Zuid-Afrika, 1960-1999.

Van Zyl. D.P. 1992. Sal Afrikaans die nuwe Suid-Afrika oorleef? Sterke band met Nederland verrijkt beide talen. Neerlandia, 2: 50-51.

Vandamme 2016. Interview met de minister-president van Vlaanderen, Geert Bourgeois. ‘Zuidelijk Afrika blijft een prioriteit in ons buitenlands beleid”, bl. 150-151.

Van Lakerveld, C. (red.) 1994. Nederland tegen Apartheid.

Vervaeke, L. 2015. Taalunie dreigt uiteen te vallen.

Wypkema 1945. Die Nederlandse stamverwantskap en kulturele bydrae, bl. 115-154.

Schutte, G.J. 2003. An On-Off Affair. Three Hundred and Fifty Years of Dutch South African Relations, bl. 184-192.

3.2            Hoe word Afrikaans in die Lae Lande bevorder?

“Afrikaans zal de eerstvolgende decennia niet ten onder gaan maar zich zoals elke taal aan maatschappelijke processen aanpassen. Een regering kan dan wel subsidiekranen dichtdraaien en departementen trachten te decimeren, de taal kan ze niet ongedaan maken. Daarom is het belangrijk het Afrikaans aan universiteiten buiten Zuid-Afrika blijvend te ondersteunen.” (T’Sjoen 2015)

“Vir die gemiddelde Afrikaner is Nederlands vandag net so vreemd soos Italiaans en Grieks.” (Van Eeden 2015b: 11)

Anceaux 1936. Afrikaans en Nederlands, bl. 85.

Bailey, A. 2016b.  Afrikaans onder die vergrootglas in Gent.

Bezuidenhout, Z. 2015. Dié Afrikaanse skrywers ook in Nederlands.

Botha, E. 1997. ʼn Eietydse en persoonlike perspektief op Afrikaans/Nederlands, bl. 10.

Botha, L. 2016. Hersenspinsels oor die Week van de Afrikaanse roman 2016.

Claassens, C. & N. Meyer 2016a. Onderhoud: Afrikaanse Kultuurfees Amsterdam-hooforganiseerder aan die woord.

Claassens, C. & N. Meyer 2016b. Onderhoud ná die Afrikaanse Kultuurfees Amsterdam 2016.

De Beer, L. 2012. Afrikaans sprei vlerkies en vlieg, bl. 17.

De Vries, A. 1999. Gevoel van stamverwantskap met Nederland is deesdae vreemd aan Afrikaanssprekendes, bl. 15.

De Vries, W. 2016d. Afrikaanse skrywers genooi na Lae Lande, bl. 21.

Glorie 2015c. Harlekijn-kultuurfees: Afrikaanse sangers verstom gehoor.

Glorie 2016. Amsterdam kry Zuid-Afrikahuis terug.

Glorie & Meyer 2015. Onderhoud: Afrikaanse musiek in Nederland, byvoorbeeld …

Hugo (red.) 2009. Halala Afrika. (Hoofstuk 2, bl. 50-52.)

Marais, J.L. 1999. Afrikaanses kan bemagtig word deur Nederlands, bl. 6.

Murray, P. 2006. Zuid-Afrikaans 131 jaar oud, bl. 15.

Scholtz, L. 2008. Afrikaans baie beter ontvang, sê taalman, bl. 8.

Spies, L. 2015. Behoud van Nederlands was nie haalbaar in SA nie, maar band is nog nie deurgesny, bl. 8-9.

Stehle 2013. Fees gedy in Nederland, bl. 7.

Stehle 2014b. Afrikaans se vastrapplek in Nederland versterk, bl. 14.

Stehle 2015a. Derde Afrikaanse fees in 2016 in Amsterdam, bl. 24.

Van den Heever, C.M. 1939. Het ons Nederlands nog nodig?, bl. 680, 684.

Van der Watt, M. 2016. Week van de Afrikaanse Roman 2016: 7 dae in Amsterdam.

Van Niekerk, A. 2017. Goede Hoop. Zuid-Afrika en Nederland vanaf 1600, ’n bespreking. (Sien hieronder ook Henkes & Van der Waal 2017.)

Van Rensburg e.a. 1997. Afrikaans in Afrika. (Hoofstuk 6, bl. 63-64.)

Van Wyk, J. 1993a. Die onsigbare naelstring van taal, bl. 9.

Van Wyk, J. 1993e. Vastrapplek vir Afrikaans in Europa, bl. 15.

Van Wyk, J. 1993f. Voor in die wapad brand ʼn lig vir Afrikaans in Europa, bl. 15.

Van Zyl, W. 2014. Die Suid-Afrikaanse neerlandistiek: ʼn terughunkering na die Ryk?

Viljoen, J.M.H. 1937c. Nederland – Suid-Afrika, bl. 13.

Viljoen, L. 2014. Die rol van Nederland in die transnasionale beweging van enkele Afrikaanse skrywers, bl. 3-26.

Wypkema 1945. Die Nederlandse stamverwantskap en kulturele bydrae, bl. 115-154.

Van der Merwe, Q. 2017. Hugo Claus, Tom Lanoye, Protea, Vlaandere en Suid-Afrika. Geplaas 6 April 2017. http://www.litnet.co.za/hugo-claus-tom-lanoye-protea-vlaandere-en-suid-afrika/

Agterberg 1999. Op zoek naar raakpunten in de Afrikaanse literatuur. Afrikaanse letterkundigen strijden voor een plaats in de Nederlandse literatuurgeschiedenis, bl. 98-102.

Buning 2012. Zuid-Afrika: niet Afrikaans genoeg?, bl. 91.

Cornelissen, J. 2014. De Nederlandstalige leerling en het Afrikaans, bl. 50-51.

De Jongh, L. 2015. De NZAV leeft voort!, bl. 202-203.

Horst, e.a. 2017. Onderhoud: Goede Hoop. Zuid-Afrika en Nederland vanaf 1600, Rijksmuseum tentoonstelling. (Sien hier onder ook Henkes & Van der Waal 2017.)

Jansen, C. 2014. ‘Afrikaans is nie so maklik nie’.

Jansen, E. 1998. De culturele relatie Nederland-Zuid-Afrika: vroeger en nu, bl. 677-682.

Jonckheere 1999. Van Mafeking tot Robbeneiland. Zuid-Afrika in de Nederlandse literatuur 1896-1996.

Liebregts e.a. (reds.) 2013. Zo ver & zo dichtbij. Literaire betrekkingen tussen Nederland en Zuid-Afrika.

Meulemans 2016. Week van de Afrikaanse roman 2016: Vonkel literaire happening bij deBuren, Brussel, donderdag 22 september 2016.

Opperman, A.J. 2017. Dié Afrikaanse skrywers vertrek na Lae Lande vir boekfees.

Rhebergen 2016. Maak kennis met Die Wasgoedlyn. Hier wordt muziekgeschiedenis geschreven, bl. 88-89.

Schutte, G.J. 2014d. Op de zolders van de Keizersgracht. Nederlands – Zuid-Afrikaanse geschiedenissen. [10]

T’Sjoen 2015a. Ons is nie almal so nie. Afrikaans in woelig vaarwater.

T’Sjoen 2016a. Nederlandstalige literatuur onder het Zuiderkruis.

T’Sjoen 2016b. Triangel voor het Afrikaans in Gent.

T’Sjoen 2016c. Derde Gentse colloquium over het Afrikaans.

Van den Berg, G. 2014d. “Weerbarstige betrokkenheid.”

Van der Ree 1996. Caleidoscoop, een bibliografisch overzicht van literatuur uit Zuid-Afrika in Nederlandse vertaling.

Van der Wouden, e.a. 2016. Het Taalportaal. Een nieuwe wetenschappelijke grammatica voor het Nederlands en het Fries (en het Afrikaans), bl. 157-167.

Carstens, W.A.M. & Y. T’Sjoen 2017. België gee Afrikaans ʼn kans. Beeld, 16 Sept. 2017, bl. 17.

T’Sjoen 2016d. Ghent University and South Africa: An overview and new perspectives.

Henkes, B. & M. van der Waal 2017. Verhalen van hoop. Een zoektocht naar meervoudige perspectieven op Nederlands-Zuid-Afrikaanse betrekkingen. Maandblad Zuid-Afrika, 94(7): 160-161, 166.

Scholtz, L. 2017f. Nederlands kan Afrikaans help. Die Burger, 31 Aug. 2017.

T’Sjoen, Y. 2017. ‘Laat leerlingen in humaniora kennis maken met het Afrikaans’. Geplaas 8 Aug. 2017. http://www.knack.be/nieuws/belgie/laat-leerlingen-in-humaniora-kennis-maken-met-het-afrikaans/article-opinion-885735.html

Francken, E. 2017. Nederlandse tippetoppetepeltuitjies. Tydskrif vir Geesteswetenskappe, 57(1): 222-226.

Links, T.H. & W.J. van Zyl 1991. Nederlands op skool? Bron van kommer en frustrasie? Karring, 2: 6, 8-10.

Titus, D. 2017. Om in Nederland te studeer. Maandblad ZuidAfrika, 94(5): 116-117.

Van Zyl. D.P. 1992. Sal Afrikaans die nuwe Suid-Afrika oorleef? Sterke band met Nederland verrijkt beide talen. Neerlandia, 2: 50-51.

Van Zyl, I. 2017. ’n Nuwe Bennie Griessel – in Nederlands. Geplaas 11 Julie 2017. http://www.litnet.co.za/n-nuwe-bennie-griessel-in-nederlands/

Kunsredaksie 2017. Vertaalfonds gee Afrikaanse letterkunde vlerke. Geplaas 10 Julie 2017. http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boeke/vertaalfonds-gee-afrikaanse-letterkunde-vlerke-20170710

Stoffer, M. & N. Meyer 2017. PEN Afrikaans Vertaalfonds: ’n onderhoud met Marga Stoffer. Geplaas 12 Julie 2017. http://www.litnet.co.za/pen-afrikaans-vertaalfonds-n-onderhoud-met-marga-stoffer/

Die Afrikaanse leerstoel in Amsterdam

Glorie 2016f. Ena Jansen zwaait af, bl. 146, 148.

Viljoen, J.M.H. 1937a. Die Afrikaanse leerstoel in Amsterdam, bl. 3.

Viljoen, J.M.H. 1937d. Die Afrikaanse leerstoel in Amsterdam, bl. 11.

’n Afrikaanse leerstoel in Gent

De Vries, I. 2017b. Internasionale betrokkenheid by Afrikaans neem toe. Geplaas 27 Sept. 2017. http://www.litnet.co.za/internasionale-betrokkenheid-afrikaans-neem-toe/

T’Sjoen, Y. 2017. Leerstoel Zuid-Afrika aan de Universiteit Gent. Geplaas 6 Julie 2017. http://www.litnet.co.za/leerstoel-zuid-afrika-aan-de-universiteit-gent/

Oor Zuid-Afrika-huis

Buning 2016. Veel belangstelling voor vernieuwd Zuid-Afrikahuis, bl. 166.

De Melker, 2014. Vier eeuwen en werken aan de Keizersgracht, bl. 150-151.

Glorie 2014b. Interview met Ena Jansen: ‘Het Zuid-Afrikahuis is ook óns bezit’, bl. 154, 166.

Jansen, E. 1998. De culturele relatie Nederland-Zuid-Afrika: vroeger en nu, bl. 677-682.

Schutte, G.J. 2014d. Op de zolders van de Keizersgracht. Nederlands – Zuid-Afrikaanse geschiedenissen

Terblanche, H.O. 2014c. Keizersgracht 141, bl. 30-32.

Van den Berg, G. 2014a. Het Zuid-Afrikahuis is gered.

Van den Berg, G. 2014b. Overeenkomst Zuid-Afrika-huis Amsterdam en Die Burger Kaapstad.

Van den Berg, G. 2014c. De kogel is door de kerk. ZASM en Naspers sluit overeenkomst, bl. 76-77.

Van den Berg, G. 2014d. “Weerbarstige betrokkenheid.”

Van der Kaaij, M. 2014. Het Zuid-Afrikahuis is gered.

Prins, J. 2018. Afrikaans-Nederlandse webwerf. Voertaal haak by LitNet aan. Beeld, 25 Jan. 2018, bl. 3.

Die volgende persverklaring oor ‘n nuwe inisiatief is op 24 Januarie 2018 uitgereik

“Op 24 januari 2018 zal de nieuwe website Voertaal (www.voertaal.nu) live gaan. De website Voertaal is een gezamenlijk initiatief van Stichting Zuid-Afrikahuis Nederland (SZAHN) (Amsterdam, Nederland) en LitNet (Kaapstad, Zuid-Afrika). De website richt zich op alle mensen die Nederlands en Afrikaans spreken in Nederland, Vlaanderen, Zuid-Afrika, Suriname, de Antillen en de diaspora. Doelstelling is de vanzelfsprekendheid van het Afrikaans en Nederlands als ‘lingua franca’ in het culturele en economische verkeer. De redactie wordt gevormd door onafhankelijke journalisten die niet gebonden zijn aan enigerlei politieke of religieuze beweging.

Door een breed scala van artikelen aan te bieden over cultuur, literatuur, geschiedenis, politiek, toerisme en culinaria op een taalniveau dat voor een gemiddelde krantenlezer goed te volgen is, hoopt de website een bijdrage te leveren aan de verbreding van de kennis van Nederland, Vlaanderen en Zuid-Afrika en het Nederlands en Afrikaans. Daarnaast kan de website ook gezien worden als een bescheiden poging om een alternatief te bieden voor het Engels als lingua franca. Ook zal de website iedere dag korte berichten plaatsen uit de actualiteit om de lezer goed geïnformeerd te houden.

Meer informatie:

Nederland/Vlaanderen: Guido van den Berg, directeur Zuid-Afrikahuis + (31) (0)6 44301176
vandenberg@zuidafrikahuis.nl

3.3            Hoe word Nederlands in Suid-Afrika bevorder?

“Ik denk dat Zuid-Afrika zich zal blijven ontwikkelen. Misschien in een lager tempo dan we allemaal graag zouden willen zien. Maar het is voor Nederland wel belangrijk om te blijven willen bijdragen aan de ontwikkelingen. Dus al blijft het nog een paar jaar doormodderen, we moeten wel gecommitteerd blijven, gericht op zamenwerking en kennisoverdracht.” (Oud-ambassadeur van Nederland André Haspels, in ʼn onderhoud in Glorie 2014: 32)

 

“There are already 350 Dutch companies operating in South Africa, while about 20 local companies are active in the Netherlands.” (Munusamy 2015b)

 

“…, ek merk geen belangstelling onder Afrikaners vir toenadering tot Nederlands nie. Aansluiting by die Nederlandse Taalunie vind geen steun onder Afrikaners nie en Nederlandse TV- en radioprogramme is in Suid-Afrika afwesig; Nederlandse boeke en musiek eweneens. Die Afrikaner is diep ingegrawe in die Angelsaksiese wêreld en soos dit nou lyk, is volledige verengelsing die Afrikaner se voorland.” (Van Eeden 2015b: 11)

 

Aanvullende bronne

 

Botha, E. 1997. ʼn Eietydse en persoonlike perspektief op Afrikaans/Nederlands, bl. 10.

Burger, W. 2016. SA goed vir Belg se skryfwerk, bl. 17.

De Vries, W. 2013. Biblioteek venster op die Lae lande.

Erasmus, D. 1999. Gee Nederlands voet in deur.

Hugo 2008b. Valse vriende – die gevaarlike avontuur van vertaal uit Nederlands.

Marais, J.L. 1999. Afrikaanses kan bemagtig word deur Nederlands, bl. 6.

Olivier, G. 1998. Kultuurmengsel van Afrika en Europa is nodig in SA, bl. 15.

Van Niekerk, L. 1919. Die waarde van die studie van die Nederlandse letterkunde vir die Afrikaner, bl, 226-230.

Van Rensburg e.a. 1997. Afrikaans in Afrika. (Hoofstuk 6, bl. 63-64.)

Van Rensburg, C. 2012. So kry ons Afrikaans. (Hoofstuk 7, bl. 136-137.)

Van Wyk, J. 1993d. Diepe kommer oor Nederlands in Europa, bl. 13.

Van Zyl, D. 1995. Nederlands in Suid-Afrika – ou-ou tyding of nuwe lente?, bl. 71-78.

Van Zyl, W. 1995b. Die Vlaamse en Afrikaanse letterkundes, bl. 78-79.

Van Zyl, W. 2014. Die Suid-Afrikaanse neerlandistiek: ʼn terughunkering na die Ryk?

Viljoen, J.M.H. 1937c. Nederland – Suid-Afrika, bl. 13.

Wypkema 1945. Die Nederlandse stamverwantskap en kulturele bydrae, bl. 115-154.

 

Agterberg 1999. Op zoek naar raakpunten in de Afrikaanse literatuur. Afrikaanse letterkundigen strijden voor een plaats in de Nederlandse literatuurgeschiedenis, bl. 98-102.

Buning 2012. Zuid-Afrika: niet Afrikaans genoeg?, bl. 91.

Glorie 2014a. Interview met Eureka Barnard, SASNEV-manger. ‘30 miljoen mensen die elkaar kunnen verstaan’, bl. 104-155.

Grezel 2014. De Taalunie moet makelen en schakelen. Gesprek met Geert Joris, algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie.

Huigen 2007. De contouren van een Nederlandse schrijftraditie in Zuid-Afrika tussen 1652 en 1925, bl. 23-31.

Jansen, E. 1998. De culturele relatie Nederland-Zuid-Afrika: vroeger en nu, bl. 677-682.

Liebregts e.a. (reds.) 2013. Zo ver & zo dichtbij. Literaire betrekkingen tussen Nederland en Zuid-Afrika.

T’Sjoen 2016a. Nederlandstalige literatuur onder het Zuiderkruis.

Van Bruggen 2013. Onzekere toekomst voor Nederlandse onderwijs in Zuid-Afrika, bl. 142.

Vandamme 2016. Interview met de minister-president van Vlaanderen, Geert Bourgeois. ‘Zuidelijk Afrika blijft een prioriteit in ons buitenlands beleid”, bl. 150-151.

Van der Ree 1996. Caleidoscoop, een bibliografisch overzicht van literatuur uit Zuid-Afrika in Nederlandse vertaling.

Vervaeke, L. 2015. Taalunie dreigt uiteen te vallen.

Wiedemeijer 2015. Nederlandse samenwerking bekroond tijdens Grahamstown Festival, bl. 146, 166.

 

Schaafsma, E. 2010. Ons Zuid-Afrika: Nederlandse sporen in het land van de boeren, Kaap de Goede Hoop en anti-apartheidsstrijd. Doetinchem: Reed Business.

 

Bakker e.a. (eds.) 2014. Eclectic ZA Wilhelmiens. A shared Dutch built heritage in South Africa.

Jonckheere 1997. Dutch Studies in South Africa, bl. 268-269.

Munusamy 2015b. Going Dutch: Searching for Van Riebeeck, finding Netherlands.

 

T’Sjoen, Y. 2017. Bloesems van de Zuid-Afrikaanse neerlandistiek. Geplaas 4 Julie 2017. http://www.litnet.co.za/bloesems-van-de-zuid-afrikaanse-neerlandistiek/

 

Internetskakel

 

http://sasnev.co.za/ – Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere (SASNEV), geleë te Sentraalplein 4, Pinelands, tel. 021 531 5381.

Wikipedia 2013 (116). Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands.

 

3.4            Taalverskille tussen Nederlands en Afrikaans

 

Antonissen 1959. Afrikaans voortrefliker as Nederlands? Of andersom?, bl. 59-68.

Hugo 2008b. Valse vriende – die gevaarlike avontuur van vertaal uit Nederlands.

 

Langenhoven 1913. Die verwantskap tussen Nederlands en Afrikaans, bl. 666-669.

Le Roux, T.H. 1913a. Die verwantskap tussen Nederlands en Afrikaans’ bl. 135-140.

Neutelings 1998. Nederlander in Afrika, bl. 282-284.

Nienaber, G.S. 1949. Oor Afrikaans, Deel 1. (Hoofstuk II, bl. 54-95.)

Stoops 1982. Afrikaans-Nederlandse taalverkenning.

Stoops 1995. Bobbejane en Bavianen.

Van Keymeulen 2010. Standaardisatie en destandaardisatie bij Vlamingen en Afrikaners.

Van Keymeulen 2013. Het Afrikaans en de Nederlandse kustdialecten, bl. 303-319.

 

Donaldson 1994. Afrikaans, bl. 478-505. (Goeie grammatikale oorsig vanuit ʼn Engelse perspektief.)

Lombard, L. 2016. 29 amusing Dutch words South Africans will even find funnier.

 

Woordeboeke

 

Dekker & Paardekooper 1990. Nederlands-Afrikaanse woordeboek.

Pheiffer, R. e.a. 2011. Protea Miniwoordeboek: Afrikaans – Nederlands / Nederlands – Afrikaans.

 

Internetskakel

 

Wikipedia 2013a. Afrikaans.

Wikipedia 2013 (116). Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands.

Wikipedia 2014 (60). Afrikaans grammar.

Wikipedia 2014 (154). Verskille tussen Afrikaans en Nederlands.

 

4.               Samevatting

[1] Vgl. Mijts 2015 oor die ontbondeling van die Nederlandse Antille in 2010 in onafhanklike strukture en die gevolge daarvan vir die onderskeie lande en eilande wat vroeër deel hiervan uitgemaak het: Aruba, St. Maarten, Curaçao (as lande) en Bonaire, Sint Eustatiu en Saba (as eilande).

[2] Die outeurs oordeel dat die strewe na ʼn Nederlandse standaardvariëteit in Vlaandere gedryf is deur nasionalistiese en ideologiese oorwegings. Die ontstaan van ʼn tussentaal in Vlaandere kan die gevolg wees hiervan.

[3] “Yiddisj is die Duits wat die Jode in Duitsland en Oos-Europa gebruik het. Dis in die Hebreeuse alfabet, effens aangepas, geskryf, met heelwat Hebreeuse leenwoorde. Die taal is eintlik besig om uit te sterf. Baie Jode wat na die Tweede Wereldoorlog na Israel gegaan het, het Yiddisj gepraat, maar Moderne Hebreeus het die amptelike taal geword. Die moedertaalsprekers word al hoe minder.” (Prof. Herculaas van Rooy, Fakulteit Teologie, NWU – 18 Aug. 2017)

[4] Bekende Nederlandse (insluitende Vlaandere) taalkundiges van die 20ste eeu is onder andere: A.A. Weinen, W. Hellinga, C.B. van Haeringen, A. van Loey, J. van Rooy, M.C. van den Toorn, M. Schönfeld, D.M. Bakker, G. Dibbets, J. Daan, W. Haeseryn, G. Booij, P.C. Paardekooper, J.M. van der Horst, F. Droste, G. Geerts, J. Goossens, B. van den Berg, J. van Marle, J. de Vries, C. van Bree, M.J. van der Wal, A. Verhage, J. Taeldeman, W. Zonneveld, G. de Schutter, T. Moerdijk, A. van Santen, H. Bennis, J. van Keymeulen, V. van Heuvel, W. Trommelen, J. Noordegraaf, P.J. van Sterkenburg, R.W. Willemyns, J. van der Auwera, J. Renkema, N. van der Sijs, e.a.

[5] Onder andere: T. Coleman, A. Coppen, H. Broekhuis, M. van Oostendorp, J. van der Auwera, T. van der Wouden.

[6] Prof. P.C. Paardekooper (1920-2013) se invloed as taalkundige strek wyd in Nederland. (Vgl. Van Oostendorp 2013 oor Paardekooper se lewe en werk.)

[7] Op die webblad van die uitgewer word dié woordeboek beskryf as “het smeuïgste woordenboek van het Nederlandse taalgebied. Het staat vol met woorden die niet in ieder gezelschap bruikbaar zijn of die stiekem de nieuwsgierigheid prikkelen. Van aarsgewei tot zweefteef: de hedendaagse spreektaal van slaapkamer tot bordeel en van de straat tot in de kroeg.” (http://www.unieboekspectrum.nl/boek/9789000311859/Woordenboek-van-het-algemeen-onbeschaafd-Nederlands/)

 

[8] Oor die waarskynlikheid dat verdere uitgawes van die Van Dale-woordeboek (15de uitgawe, 2015)  nie meer in hardekopieformaat sal verskyn nie, maar wel eerder in e-formaat.

[9] Valse vriende’ is nie vriende wat jy nie kan vertrou nie, maar ’n term wat in taalkundige verband gebruik word om woorde van twee tale aan te dui waarvan die vorm byna of geheel en al dieselfde is, maar waarvan die betekenis grootliks of soms selfs net subtiel verskil. Dit kan aanleiding gee verwarring en verleentheid omdat ʼn betekenis oorgedra word wat nie die bedoeling is nie en dit die teenoorgestelde uitwerking kan hê. As voorbeeld: die uitdrukking “ek hou van jou” in Afrikaans beteken in Afrikaans nie wat dit in Nederlands beteken nie, naamlik “ek is lief vir jou”. Vgl. Philipsen 2010, De Stadler 2013, Wikipedia 2013 (123) en (124), asook Wikipedia 2014 (59).

 

[10] ʼn Boekie oor verhoudinge tussen Suid-Afrika en Nederland vanuit die perspektief van die Stichting ZASM, en ook oor mense wat oor jare daaraan deel gehad het, oor “de bekrompen Hendrik Verwoerd”, “bevlogen Betty Conradie”. Boek te bestel by: info@zuidafrikahuis.nl.